Één zin, vijf woorden. Eerste woord, drie lettergrepen, klinkt als…. Ik trek aan mijn rechteroorlel. De verkoper kijkt me vragend aan. Ik spreek geen Portugees en hij geen Engels. Met handen, voeten en kermende geluiden probeer ik een glas jus d´orange te bestellen. Uiteindelijk beeld ik een menukaart uit. Wijzend op de glas orange, begrijpt hij mij. Zucht. Reizen voelt als het spelen van hints.
Wie, wat, waarom, waar, wanneer en hoe, zijn de belangrijkste woorden voor een journalist. Die staan dan ook voorin in het boekje ´Braziliaans voor dummies´. In een land waar ik de taal niet ken, begint iedereen spontaan tegen mij aan te praten. De gastvrije bewoners babbelen door, ondanks mijn vragende blik. Met de enige drie Spaanse woorden die ik ken, praat ik terug, ´No hablo Portuges´. Als ze verder gaan met hun verhaal in het Portugees. Laat ik het woord ´Ollandes´vallen. Ze stoppen met hun verhaal en knikken begrijpend. Wat ben ik toch een ontzettende toerist.
De taalbarrière is een groot probleem, in landen waar de Engelse taal niet wordt beheerst. Zoals in Santarém (Brazilië), waar het volgens de leraar niet moeilijk was om een taxi terug te nemen naar het hotel in de rimboe. Het bleek veel moeite te kosten om de taxichauffeurs uit te leggen waar ons hotel nu was. Dat kenden ze niet. Door hulp van omstanders werd het adres uitgelegd. Toen ze overtuigd waren van de locatie, reden we aan. Op één of ander afgelegen gebied midden in de rimboe eindigt de taxirit. Ver van ons hotel. We reden naar St. Lucia en we moesten naar St. Luzia. In de stad zijn er twee gebieden met dezelfde naam. Alleen de uitspraak maakt het verschil. Wij waren verdwaald midden in de rimboe. Drie uur later waren we pas ‘thuis’. Die verdomde taalbarrière.
Dat het gemis van de Portugese taal, niet altijd een belemmering is. Werd duidelijk, toen ik een foto maakte van één van de jonge dames van de community St. Luzia, de plek waar wij verblijven. Via paint begon ik een hoedje te tekenen. Het meisje Jociene tekende daarop de meest rare fratsen op haar eigen foto. De roze lippen, roze wimpers en een rode neus volgde. Ze zegt een paar woorden tegen me. Ik heb geen idee wat ze zegt. Maar aan haar lach, denk ik het wel te weten.
Portugees is moeilijk en het zal nog lang duren voordat ik het ga beheersen. Maar als ik op het einde van mijn reis terug ga naar Sao Paolo. En bij de bakker een glas jus d´orange bestel. Zal ik in mijn beste Portugees een heerlijk glas sinaasappelsap bestellen. Zonder woordenboek erbij. Die taalbarrière streef ik gewoon voorbij.
“reden we aan”… jij bent hier toch de journalist???? –> vertrokken we;)